Voi Borneo
Voi Borneo trong môi trường rừng tự nhiên tại đảo Borneo
Phân loài voi châu Á

Voi Borneo

Elephas maximus borneensis · Một trong những quần thể voi đặc biệt nhất Đông Nam Á

Ảnh: Anette Mossbacher / Wikimedia Commons · CC BY 4.0
2,5–3 m Chiều cao của voi trưởng thành
< 1.500 Cá thể ước tính trong quần thể
300.000 Năm tách biệt với các quần thể voi châu Á khác
Rừng Sinh cảnh sống chính

Chúng có một số đặc điểm dễ nhận biết như đuôi dài (đôi khi gần chạm đất), tai tương đối lớn và ngà thẳng hơn. Những đặc điểm này giúp phân biệt voi Borneo với các phân loài voi châu Á khác.

Voi Borneo mẹ và voi con tại khu vực Kinabatangan, Sabah, Malaysia
Voi Borneo mẹ và con tại khu vực Kinabatangan, Sabah, Malaysia. Ảnh: Bernard DUPONT / Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0.

Trước đây, nhiều người cho rằng voi Borneo là hậu duệ của một đàn voi thuần hóa được đưa đến khu vực này vào thế kỷ 17. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền đã chứng minh rằng chúng là một quần thể riêng biệt, đã tách khỏi các loài voi châu Á khác khoảng 300.000 năm trước.

Dấu mốc tiến hóa
~300.000 năm
Quần thể voi Borneo được cho là đã tách biệt với các quần thể voi châu Á khác từ khoảng 300.000 năm trước.

Mặc dù có giá trị bảo tồn rất cao, voi Borneo vẫn là một trong những loài voi ít được nghiên cứu nhất trên thế giới.

Mối nguy cơ đối với voi Borneo

60% môi trường sống của voi tại bang Sabah đã bị mất trong khoảng 40 năm qua.
20% số voi tại Lower Kinabatangan được ước tính có dấu hiệu bị thương do bẫy.
01
Mối đe dọa chính

Mất môi trường sống

Mất rừng là mối đe dọa lớn nhất đối với voi Borneo. Trong khoảng 40 năm qua, bang Sabah (Malaysia) đã mất khoảng 60% môi trường sống của voi do chuyển đổi sang đất nông nghiệp và đồn điền.

Rừng nhiệt đới tại Sabah bị phát quang để hình thành đồn điền cọ dầu
Rừng nhiệt đới tại Sabah, Borneo bị phát quang để phục vụ phát triển đồn điền cọ dầu.
Ảnh: T. R. Shankar Raman / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Các khu rừng rộng lớn — nơi voi cần để tìm kiếm thức ăn — bị chia cắt thành những mảnh nhỏ bởi khai thác gỗ, mở rộng nông nghiệp và đặc biệt là các đồn điền cọ dầu. Điều này khiến các quần thể voi bị cô lập, làm giảm khả năng tiếp xúc và trao đổi di truyền giữa các nhóm.

02
Áp lực ngày càng tăng

Xung đột giữa người và voi

Khi rừng bị thu hẹp, voi ngày càng phải di chuyển qua hoặc sống trong các khu vực canh tác như đồn điền cọ dầu. Điều này làm gia tăng các cuộc chạm trán giữa voi và con người.

Một vấn đề nghiêm trọng là việc sử dụng bẫy dây trái phép để bắt động vật nhỏ. Nhiều con voi bị mắc bẫy và bị thương nặng. Tại Khu bảo tồn động vật hoang dã Lower Kinabatangan, ước tính khoảng 20% số voi có dấu hiệu bị thương do bẫy.

Ngoài ra, việc mở rộng các khu dân cư quanh đồn điền cũng làm gia tăng xung đột, khiến voi dễ bị xua đuổi hoặc giết hại.

Thông điệp bảo tồn
Bảo vệ các khu rừng còn lại và duy trì hành lang sinh cảnh là yếu tố quan trọng đối với tương lai của voi Borneo.