Voi đồng cỏ châu Phi là loài voi lớn nhất và cũng là động vật sống trên cạn lớn nhất trên Trái Đất. Một cá thể trưởng thành có thể cao từ 2,5 đến hơn 4 mét tính đến vai và nặng tới vài tấn. Chúng dễ dàng được nhận biết nhờ đôi tai rất lớn giúp tản nhiệt hiệu quả trong môi trường nóng. So với chân sau, chân trước của voi dài hơn rõ rệt, tạo nên dáng đi đặc trưng. Cả voi đực và voi cái đều mọc ngà, và phần đầu vòi có hai “ngón” linh hoạt giúp chúng thực hiện các thao tác chính xác, từ nhặt vật nhỏ đến nâng vật nặng. Phân bố và môi trường sống Voi đồng cỏ châu Phi hiện phân bố tại 23 quốc gia, sinh sống trong nhiều kiểu môi trường khác nhau, từ đồng cỏ rộng mở, savan có cây bụi, đến cả những vùng bán sa mạc và một số khu rừng thưa. Các quần thể lớn nhất tập trung ở khu vực Nam và Đông Phi, bao gồm Botswana, Zimbabwe, Tanzania, Kenya,...

Voi Borneo là phân loài voi châu Á nhỏ nhất, nhưng lại là loài động vật có vú lớn nhất trên đảo Borneo. Voi trưởng thành cao khoảng 2,5–3 mét, có thân hình nhỏ hơn so với các họ hàng trên đất liền. Chúng có một số đặc điểm dễ nhận biết như đuôi dài (đôi khi gần chạm đất), tai tương đối lớn và ngà thẳng hơn. Những đặc điểm này giúp phân biệt voi Borneo với các phân loài voi châu Á khác. Trước đây, nhiều người cho rằng voi Borneo là hậu duệ của một đàn voi thuần hóa được đưa đến khu vực này vào thế kỷ 17. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền đã chứng minh rằng chúng là một quần thể riêng biệt, đã tách khỏi các loài voi châu Á khác khoảng 300.000 năm trước. Mặc dù có giá trị bảo tồn rất cao, voi Borneo vẫn là một trong những loài voi ít được nghiên cứu nhất trên thế giới.

Voi Sumatra là một phân loài của voi châu Á, sinh sống trên đảo Sumatra (Indonesia). Chúng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới. Voi Sumatra ăn nhiều loại thực vật khác nhau và phát tán hạt giống trong suốt quá trình di chuyển. Nhờ đó, chúng góp phần duy trì sự đa dạng sinh học và sức khỏe của hệ sinh thái rừng. Voi Sumatra chia sẻ môi trường sống với nhiều loài nguy cấp khác như tê giác Sumatra, hổ Sumatra và đười ươi, cùng vô số loài sinh vật khác phụ thuộc vào một môi trường rừng khỏe mạnh. Mối nguy cơ đối với voi Sumatra Mất rừng và suy giảm môi trường sống Voi Sumatra đang đối mặt với tốc độ suy giảm nghiêm trọng do mất môi trường sống. Năm 2012, loài này đã bị nâng mức độ đe dọa từ nguy cấp lên cực kỳ nguy cấp, sau khi khoảng một nửa quần thể biến mất chỉ trong một thế hệ.

Voi Sri Lanka là phân loài lớn nhất trong các loài voi châu Á và cũng có màu da sẫm nhất. Một đặc điểm nổi bật của chúng là các vùng mất sắc tố (những khu vực da nhạt màu) xuất hiện trên tai, mặt, vòi và bụng. Trước đây, voi Sri Lanka phân bố khắp hòn đảo hình giọt nước ở phía nam Ấn Độ. Tuy nhiên, hiện nay chúng đang bị dồn vào những khu vực nhỏ hơn do các hoạt động phát triển làm mất rừng và cắt đứt các tuyến đường di cư truyền thống. Voi có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, văn hóa và du lịch tại Sri Lanka. Chúng thu hút khách du lịch đến các vườn quốc gia để quan sát trong tự nhiên, trong quá khứ chúng hỗ trợ hoạt động khai thác gỗ, và giữ vị trí đặc biệt trong các nghi lễ tôn giáo. Mặc dù vậy, quần thể voi Sri Lanka đã suy giảm gần 65% kể từ đầu thế kỷ 19.

Voi Ấn Độ là một trong những phân loài phổ biến nhất của voi châu Á, sinh sống chủ yếu tại tiểu lục địa Ấn Độ và các khu vực lân cận. Một cá thể voi Ấn Độ có thể dành tới 19 giờ mỗi ngày để kiếm ăn. Trong quá trình di chuyển trên phạm vi có thể lên đến hơn 300 km², chúng thải ra lượng lớn phân — khoảng 100 kg mỗi ngày — góp phần phát tán hạt giống và hỗ trợ tái sinh rừng. Chế độ ăn của voi Ấn Độ rất đa dạng. Chúng chủ yếu ăn cỏ, nhưng cũng tiêu thụ nhiều vỏ cây, rễ, lá và thân cây non. Ngoài ra, các loại cây trồng như chuối, lúa và mía cũng là nguồn thức ăn ưa thích. Do nhu cầu nước cao, voi luôn sống gần các nguồn nước ngọt và uống nước ít nhất một lần mỗi ngày. Mối nguy cơ đối với voi Ấn Độ Mất và phân mảnh môi trường sống Sự gia tăng dân số và nhu cầu đất đai đã làm thu hẹp nghiêm trọng môi trường sống của voi.

Voi châu Á là loài động vật sống trên cạn lớn nhất tại châu Á và là loài lớn thứ hai trên thế giới, chỉ sau voi châu Phi. Loài này có bốn phân loài chính: voi Ấn Độ, voi Sri Lanka, voi Sumatra và voi Borneo. Voi trưởng thành thường cao từ khoảng 2 đến 4 mét và nặng từ 2.700 đến 6.400 kg. So với voi châu Phi, voi châu Á có ngoại hình khác biệt rõ rệt: tai nhỏ hơn và có dạng hình chữ nhật, da ít nếp nhăn hơn, và đầu vòi chỉ có một “ngón” linh hoạt nhưng vẫn đủ khéo léo để thực hiện các thao tác tinh vi. Ngà voi châu Á cũng có sự khác biệt đáng kể. Phần lớn chỉ voi đực có ngà lớn phát triển rõ rệt, trong khi voi cái chỉ có “ngà ngắn” rất nhỏ, thường không lộ ra ngoài. Ở một số khu vực, voi đực không có ngà cũng khá phổ biến.

Voi rừng châu Phi từng được xem là một phân loài của voi đồng cỏ. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền gần đây đã xác nhận đây là một loài hoàn toàn riêng biệt. Trong ba loài voi hiện nay, voi rừng là loài nhỏ nhất, thường cao từ khoảng 1,8 đến 3 mét và nặng tối đa khoảng 4.500 kg. So với voi đồng cỏ châu Phi, voi rừng châu Phi có kích thước nhỏ hơn. Tai của chúng có hình bầu dục hơn, trong khi ngà thẳng hơn và hướng xuống dưới. Ngược lại, ngà của voi đồng cỏ thường cong và hướng ra phía ngoài. Hai loài cũng khác nhau về cấu trúc hộp sọ và bộ xương. Voi rừng châu Phi có tốc độ sinh sản chậm hơn, vì vậy quần thể của chúng phục hồi rất khó khăn sau khi suy giảm. Phân bố và môi trường sống Voi rừng châu Phi sinh sống chủ yếu trong các khu rừng nhiệt đới rậm rạp ở Tây và Trung Phi.

Voi đồng cỏ châu Phi là loài voi lớn nhất và cũng là động vật sống trên cạn lớn nhất trên Trái Đất. Một cá thể trưởng thành có thể cao từ 2,5 đến hơn 4 mét tính đến vai và nặng tới vài tấn. Chúng dễ dàng được nhận biết nhờ đôi tai rất lớn giúp tản nhiệt hiệu quả trong môi trường nóng. So với chân sau, chân trước của voi dài hơn rõ rệt, tạo nên dáng đi đặc trưng. Cả voi đực và voi cái đều mọc ngà, và phần đầu vòi có hai “ngón” linh hoạt giúp chúng thực hiện các thao tác chính xác, từ nhặt vật nhỏ đến nâng vật nặng. Phân bố và môi trường sống Voi đồng cỏ châu Phi hiện phân bố tại 23 quốc gia, sinh sống trong nhiều kiểu môi trường khác nhau, từ đồng cỏ rộng mở, savan có cây bụi, đến cả những vùng bán sa mạc và một số khu rừng thưa. Các quần thể lớn nhất tập trung ở khu vực Nam và Đông Phi, bao gồm Botswana, Zimbabwe, Tanzania, Kenya,...

Nội dung đặc điểm sinh thái học được chia thành các bài riêng về voi đồng cỏ châu Phi, voi rừng châu Phi, voi châu Á và bốn phân loài voi châu Á.

Bên cạnh sự khác biệt về vị trí địa lý, voi còn được nhìn nhận theo trạng thái quản lý, gồm voi hoang dã và voi nuôi nhốt. Trong công tác bảo tồn, việc phân loại này có ý nghĩa quan trọng do những thách thức mà từng nhóm phải đối mặt rất khác nhau và cần những phương thức quản lý riêng. Voi hoang dã là những cá thể sống tự do trong các hệ sinh thái tự nhiên, tự kiếm ăn, tự tìm nước uống, tự di chuyển theo mùa và duy trì các mối quan hệ xã hội vốn có của loài. Chúng giữ vai trò thiết yếu trong việc duy trì cấu trúc của rừng, đồng cỏ và nhiều sinh cảnh khác, thông qua việc phát tán hạt giống, mở lối di chuyển trong rừng, làm thay đổi cấu trúc thảm thực vật và tạo điều kiện sống cho nhiều loài…